Aşağı Mahalle
Cami, köy meydanı ve muhtarlığın bulunduğu, dere kenarındaki en eski mahalle.
38 haneGiresun · Dereli
Dere boyunda beş mahalle, yamaçta bir yayla ve gurbete uzanan bir hikâye. (Bu sayfadaki tarih ve rakamlar örnek içeriktir.)
Tarihçe
Köyün yaşlılarından dinlenen anlatılar ve derneğin arşivinden derlenmiştir. (Örnek metin)
Köyün yaşlılarından dinlenen rivayete göre ilk haneler, dere boyundaki değirmenin çevresinde kurulan üç aileden oluşur. Bulutyaka adı, sabahları vadiyi dolduran sisin yamaçtan yukarı “yakalanıp” kalmasından gelir. (Örnek metin)
Köylülerin imeceyle taş üstüne taş koyarak yaptığı tek derslikli okul, uzun yıllar hem okul hem köy odası olarak kullanıldı. Bugün köy konağı olarak onarım bekliyor. (Örnek metin)
Fındık gelirinin yetmediği yıllarda gençler İstanbul’a, Kocaeli’ye ve Almanya’ya çalışmaya gitti. Her yaz bayramlarında ve yayla zamanında köye dönüş, bugün de süren bir gelenek oldu. (Örnek metin)
İstanbul’daki hemşehriler, köy yolu ve cenaze yardımlaşması için bir araya gelerek derneği kurdu. İlk iş, Esenler’deki küçük bir odada kurulan cenaze yardımlaşma sandığı oldu. (Örnek metin)
Dernek üyelerinin bağışları ve il özel idaresinin desteğiyle köy yolunun ilk 9 kilometresi asfaltlandı; kış aylarında köye ulaşım kolaylaştı. (Örnek metin)
Aidat, bağış, vefat duyurusu ve etkinlik kayıtları artık çevrim içi. Gurbetteki hemşehriler köyün haberini aynı gün alıyor. (Örnek metin)
Coğrafya ve iklim


Mahalleler
Toplam 114 hane (örnek veri). Mahalleler dere boyundan yaylaya doğru sıralanır.
Cami, köy meydanı ve muhtarlığın bulunduğu, dere kenarındaki en eski mahalle.
38 haneFındık bahçelerinin üstünde, yayla yolunun başladığı yamaç.
27 haneLadin ve köknar ormanına bitişik; kışın ilk kar buraya düşer.
19 haneEski taş köprü ve su değirmeni kalıntısının bulunduğu kesim.
14 haneKöy çeşmesinin ve 1952 tarihli taş yalağın olduğu mahalle.
16 haneİstanbul’dan Giresun’a otobüsle yaklaşık 15, uçakla (Ordu-Giresun Havalimanı) 1,5 saat; Giresun’dan Dereli’ye dolmuş, Dereli’den köye minibüs.
Ulaşım ve minibüs saatleriSülaleler
Köyde aileler soyadından çok sülale adıyla bilinir. Üyelik başvurusunda sülalenizi seçebilirsiniz. (Aile adları uydurmadır.)
Köyün ilk değirmenini işleten aile.
Yayla göçünü yöneten kâhyaların soyu.
Köy okulunun ilk öğretmeni bu aileden.
Ormancılık ve kerestecilikle bilinir.
Taş ustaları; köprü onarımlarında öne çıkar.
Arıcılıkla geçinen aile; köy balının adı onlardan.
Fındık tüccarlığı yapan eski aile.
Köyün demirci ocağını üç kuşak işletti.
Harita
Köy merkezi 1.140 m, yayla 1.860 m rakımdadır. Yayla yolu yaklaşık 9 km’dir; haziran sonunda göç bu yoldan yapılır.
Yayla takvimi
Göç, hasat ve kışlık hazırlığı; dernek etkinlikleri de bu takvime göre planlanır.
Köyde kalan hanelere odun ve erzak desteği; yol açma takibi.
Dernekte genel kurul hazırlığı, aidat dönemi açılır.
Fındık bahçelerinde budama ve ocak temizliği.
Bahçe, mısır ve fasulye ekimi; arılar çıkarılır.
Yayla evlerinin onarımı, yayla yolunun açılması.
Haziran sonunda hayvanlarla yaylaya çıkış (göç).
Ot biçimi, tereyağı ve peynir yapımı; yayla şenliği.
Ağustos ortasında fındık hasadı başlar; köy en kalabalık hâlinde.
Eylülde yayladan köye dönüş; bal süzümü.
Fındık kurutma, ceviz toplama, kışlık hazırlığı.
Tarhana, erişte, turşu; köy pazarının en yoğun ayı.
Köy sakinleşir; gurbetteki hemşehrilerle buluşma yemeği.
Gelenekler ve ürünler

Haziran sonunda sürüler, yükler ve aileler sabah ezanıyla yola çıkar; yayla yolunda ilk mola Pınarbaşı çeşmesindedir.

Ot biçimi, ev onarımı, yol açma… Köyde iş, hep birlikte yapılır; akşam herkese aynı sofrada yemek çıkar.

Yağmur duası ve hasat sonu hayrında kazanlar meydanda kaynar; yemek konu komşuya ve yoldan geçene dağıtılır.

Bayram sabahı mahalle mahalle dolaşılır, büyüklerin eli öpülür; gurbetteki hemşehriler İstanbul’da da aynı gün buluşur.
Tombul fındık, yayla balı, tereyağı ve kolot peyniri, dam kurusu ceviz, tarhana ve erişte. Üretici ailelerin ürünleri köy pazarında.